شرح مسئله و اهداف شرکت برای تعریف پروژه

در دنیای امروز، کاربران با تنوع بالایی از ابزارهای مالی شامل حساب‌های بانکی، کیف‌پول‌های دیجیتال، پلتفرم‌های پرداخت، رمزارزها و سرمایه‌گذاری‌های متنوع مواجه‌اند. با این حال، بیشتر سامانه‌های مدیریت مالی شخصی (Personal Finance Management) در ایران و حتی بسیاری از نمونه‌های بین‌المللی، به‌صورت متمرکز، محدود و بدون تعامل‌پذیری میان منابع مختلف مالی عمل می‌کنند.

در نتیجه، کاربران نمی‌توانند دید جامع و یکپارچه‌ای از وضعیت مالی خود (دارایی‌ها، بدهی‌ها، هزینه‌ها و درآمدها) داشته باشند. همچنین، در نبود ابزارهای تحلیلی هوشمند و دستیارهای تصمیم‌یار مالی، امکان بهینه‌سازی رفتار مالی و سرمایه‌گذاری شخصی کاهش یافته است.

در مقابل، با ظهور فناوری‌های Web3، بلاک‌چین و قراردادهای هوشمند، امکان ایجاد نسل جدیدی از ابزارهای مدیریت مالی فراهم شده است که نه‌تنها غیرمتمرکز و امن هستند، بلکه با حفظ حریم خصوصی کاربر، امکان تعامل مستقیم با دارایی‌های دیجیتال و پلتفرم‌های مالی مختلف را نیز فراهم می‌کنند.

هدف از تعریف این پروژه، توسعه‌ی دستیار هوشمند مدیریت مالی غیرمتمرکز است که با استفاده از فناوری‌های بلاک‌چین، هوش مصنوعی و تجمیع داده‌های مالی چندمنبعی، به کاربران کمک کند تا وضعیت مالی خود را تحلیل، برنامه‌ریزی و بهینه‌سازی کنند — بدون نیاز به واسطه‌های متمرکز و با حفظ کامل کنترل داده‌ها توسط کاربر.

اهداف کلان پروژه عبارت‌اند از:

• طراحی سکوی هوشمند و غیرمتمرکز برای تحلیل، پایش و پیش‌بینی رفتار مالی کاربران
• ادغام داده‌های مالی از منابع مختلف (بانک، کیف پول رمزارزی، کارت، تسهیلات و سرمایه‌گذاری)
• استفاده از هوش مصنوعی برای ارائه پیشنهادهای شخصی‌سازی‌شده مالی (Financial Recommendations)
• حفظ حریم خصوصی و امنیت داده‌های مالی کاربران با استفاده از رمزنگاری و بلاک‌چین
• ایجاد امکان تعامل مستقیم با قراردادهای هوشمند DeFi برای مدیریت دارایی‌ها و بدهی‌ها
  
  

 

چالش‌های فنی و تخصصی پروژه

1. تجمیع داده‌های مالی از منابع متنوع: داده‌های کاربران در بانک‌ها، کیف‌پول‌ها، صرافی‌ها و پلتفرم‌های سرمایه‌گذاری به‌صورت جزیره‌ای ذخیره می‌شوند. طراحی پروتکل Open Finance برای یکپارچگی این داده‌ها از چالش‌های اصلی پروژه است.
2. طراحی مدل داده غیرمتمرکز و امن: داده‌های مالی باید در اختیار خود کاربر باقی بمانند. استفاده از معماری Self-Sovereign Identity (SSI) و ذخیره‌سازی رمزنگاری‌شده (Encrypted Local Storage) حیاتی است.
3. تحلیل و یادگیری از داده‌های رمزنگاری‌شده: سیستم باید بتواند با استفاده از Privacy-preserving AI داده‌ها را تحلیل کند، بدون اینکه اطلاعات خام مالی کاربران افشا شود.
4. طراحی دستیار هوشمند (AI Financial Assistant): توسعه مدل‌های هوش مصنوعی برای ارائه بینش‌های مالی شخصی، مانند بهینه‌سازی بودجه، هشدار هزینه‌های غیرعادی، پیش‌بینی درآمد و مدیریت ریسک مالی.
5. تعامل با قراردادهای DeFi: طراحی رابط‌های کاربری و APIهایی برای اجرای مستقیم تراکنش‌ها (سرمایه‌گذاری، وام‌گیری، بازپرداخت و تبدیل دارایی) از طریق قراردادهای هوشمند.
6. طراحی تجربه کاربری امن و شفاف: کاربر باید در عین کنترل کامل بر داده‌های خود، تجربه‌ای ساده و قابل اعتماد از تعامل با دارایی‌های متنوع داشته باشد.
   
   

فازهای عملیاتی پیشنهادی:

• فاز ۱: مطالعه تطبیقی ابزارهای PFM متمرکز و DeFi جهانی (Mint, Revolut, Zapper, Zerion)
• فاز ۲: طراحی معماری فنی، مدل داده غیرمتمرکز و زیرساخت هویتی SSI
• فاز ۳: توسعه دستیار هوشمند تحلیل مالی و ماژول پیشنهاددهی مبتنی بر هوش مصنوعی
• فاز ۴: اتصال به کیف‌پول‌ها، پلتفرم‌های بانکی و قراردادهای DeFi
• فاز ۵: تست عملکرد، ارزیابی امنیت و استقرار نسخه پایلوت برای کاربران منتخب
  
  

 

نوآوری محصول نسبت به محصولات مشابه در کشور/شرکت

1. اولین پلتفرم PFM غیرمتمرکز بومی در ایران: این پروژه با ترکیب فناوری‌های Web3 و AI، اولین دستیار مدیریت مالی شخصی خواهد بود که به‌صورت امن، هوشمند و بدون واسطه کار می‌کند.
2. مالکیت داده توسط کاربر (User Data Ownership): برخلاف اپلیکیشن‌های سنتی، داده‌های کاربر در سرورهای مرکزی ذخیره نمی‌شود؛ بلکه تحت کنترل مستقیم او و به‌صورت رمزنگاری‌شده باقی می‌ماند.
3. تحلیل هوشمند چندمنبعی: تجمیع داده‌های مالی بانکی، رمزارزی و اعتباری در یک داشبورد تحلیلی و قابل شخصی‌سازی.
4. اتصال به DeFi و قراردادهای هوشمند: کاربران می‌توانند از طریق پلتفرم، عملیات مالی غیرمتمرکز مانند وام‌گیری، استیکینگ یا مدیریت سبد رمزارز را مستقیماً انجام دهند.
5. سیستم توصیه‌گر مالی بومی (AI Recommender): ارائه پیشنهادهایی بر اساس الگوی هزینه، درآمد، اهداف مالی و وضعیت دارایی دیجیتال کاربر.
6. پشتیبانی از ریال دیجیتال و دارایی‌های توکنیزه‌شده: ادغام با زیست‌بوم ریال دیجیتال و امکان مدیریت دارایی‌های بومی مبتنی بر CBDC یا NFT.
   
   

 

مقیاس پروژه

مقیاس فنی: در فاز نخست، پروژه به‌صورت پایلوت برای کاربران فین‌تک و رمزارز توسعه می‌یابد و سپس با اتصال به بانک‌ها، کیف‌پول‌های ریال دیجیتال و سامانه‌های تسهیلاتی گسترش می‌یابد.

مقیاس اقتصادی: با فراهم‌سازی ابزار هوشمند مدیریت مالی، کاربران می‌توانند رفتار مالی خود را بهینه کرده و از خدمات سرمایه‌گذاری، اعتبار و بیمه دیجیتال استفاده کنند. این پروژه می‌تواند به‌طور مستقیم به رشد سواد مالی دیجیتال و افزایش مشارکت کاربران در اقتصاد دیجیتال کشور کمک کند.

کاربران نهایی:

• کاربران حقیقی برای مدیریت دارایی‌های بانکی، رمزارزی و اعتباری
• بانک‌ها و فین‌تک‌ها برای ارائه خدمات ارزش‌افزوده بر بستر Open Finance
• نهادهای تنظیم‌گر مالی برای تحلیل داده‌های ناشناس و پایش رفتارهای اقتصادی
  
  

تأثیر کلان:

• تقویت فرهنگ مدیریت مالی شخصی در کشور
• توسعه سواد مالی دیجیتال و استفاده از داده در تصمیم‌گیری اقتصادی
• افزایش شفافیت، کاهش هزینه‌های مالی و ارتقای اعتماد عمومی به نظام مالی دیجیتال
• هم‌افزایی با زیست‌بوم ریال دیجیتال، DeFi و Open Banking
  
  

جمع‌بندی فازبندی پیشنهادی پروژه

فاز	عنوان فاز	خروجی کلیدی	نوع فعالیت
۱	مطالعه تطبیقی ابزارهای جهانی PFM و DeFi	گزارش تحقیق و مدل مفهومی بومی	Research
۲	طراحی معماری داده غیرمتمرکز و هویت دیجیتال SSI	نقشه فنی و چارچوب امنیت داده	Design
۳	توسعه دستیار هوشمند مالی مبتنی بر AI	ماژول تحلیل و پیشنهاددهی مالی	Development
۴	اتصال به کیف‌پول‌ها، APIهای بانکی و DeFi	زیرساخت تعامل مالی چندمنبعی	Integration
۵	تست امنیت، ارزیابی عملکرد و استقرار پایلوت	گزارش عملکرد و مدل تجاری نهایی	Validation

ملاحظات چارچوب پروپوزال ارسالی:

نگاه ماژولار و فازبندی:

به توجه به نوع تامین مالی پروژه که مبتنی بر اعتبار مالیاتی بانک مرکزی که عطف به تفاهم نامه بانک مرکزی و معاونت علمی ریاست جمهوری است، پروپوزال تهیه شده باید ساختار فازبندی شده و ماژولار داشته باشد و برای بازه زمانی یک ساله طراحی شده باشد و از سوی دیگر خروجی های هر فاز یا ماژول قابل اندازه گیری و بررسی باشد. از این رو ساختار فازبندی پیشنهادی در RFP موجود ارائه شده است با توجه به دانش و تجربه شرکت ارسال کننده پروپوزال، قابلیت بهبود و اصلاح دارد.

نگاه مالی مبتنی بر تحقیق و توسعه:

باتوجه به ماهیت R&D این پروژه و اهمیت سهم تحقیق برای نوآوری نسبت به راهکارهای موجود در بازار یا نمونه های بین المللی، باید بیش از 40 درصد ارزش پروژه باید برای مصارف مربوط به تحقیقات مورد نیاز برای توسعه محصول باشد. میزان سطح نوآوری و بخشی از محصول / پروژه که نسبت به راهکارهای حال حاضر نوآورانه است، تصریح و شفاف شود.

سرفصل هزینه کرد موردپذیرش:

باتوجه به نوع تامین مالی پروژه، باید محل مصرف منابع تامین شده عطف به آیین نامه های معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری برای پروژه های R&D در موضوعات ذیل باشد:

• تهیه و اجاره فضای کار اختصاصی تحقیق و توسعه: هزینه اجاره فضای تحقیق و توسعه با اولویت استقرار در زیست بوم نوآوری متناسب با پروژه تحقیق و توسعه

• ماشین آلات و تجهیزات: معادل استهلاک سالیانه ماشین آلات و تجهیزات در صورتی که نصب و راه اندازی شده باشد.

• نیروی انسانی : معادل حقوق و مزایای مندرج در لیست بیمه تامین اجتماعی برای نیروی انسانی مستقیم در پروژه های تحقیق و توسعه تا سقف حداکثر دستمزد مشمول کسر حق بیمه 

• مواد اولیه و قطعات مصرفی : مواد اجزاء و قطعات به میزان متناسب برای تولید آزمایشی به تعداد محدود برای ساخت نمونه اولیه و به میزان به کار رفته برای ساخت واحد آزمایشی

• تاییدیه ها و استانداردها: 

• هزینه آزمون ها و تست ها برای تحقیق و توسعه 

• استانداردهای ویژه و اختصاصی بر روی محصولات و خدمات مرتبط با پروژه مورد نظر 

• هزینه ثبت پتنت بین المللی  

• همکاری فناورانه: هزینه کرد قرارداد با شرکت های دانش بنیان و فناور دانشگاه ها و مراکز پژوهشی با تایید دبیرخانه و در چارچوب سرفصل های مورد تایید هزینه کرد در پروژه های تحقیق و توسعه

در پروپوزال ارسالی، پیشنهاد کلی نسبت به ساختار هزینه اعلام گردد.

 

تدقیق فازهای عملیاتی و ساختار هزینه کرد پس از ارزیابی شرکت های درخواست دهنده، با مشارکت ذینفعان بانک مرکزی و ناظران پروژه در همکاری با شرکت انجام خواهد شد.