شرح مسئله و اهداف شرکت برای تعریف پروژه
روند جهانی پرداخت در حال حرکت بهسمت روشهای بیومتریک بدون تماس (Contactless Biometrics) است که همزمان امنیت، سرعت و تجربه کاربری بهینه را در محیطهای حضوری تضمین میکنند. در میان فناوریهای مختلف، Palm Recognition (تشخیص کف دست با تحلیل الگوهای رگی و بافتی) یکی از دقیقترین و قابلاعتمادترین روشها در پرداختهای حضوری است.
در ایران، با رشد پرداختهای دیجیتال، نبود سختافزار بومی برای اجرای سیستمهای Palm Payment موجب وابستگی به تجهیزات خارجی و محدودیت در پیادهسازی گسترده شده است. همچنین شرایط خاص بازار داخلی (تحریمها، محدودیت واردات تراشه و سنسور، الزامات امنیتی بانک مرکزی و شاپرک) نیازمند طراحی سختافزاری بومی است که با شبکه پرداخت کشور سازگار بوده و قابلیت تولید انبوه اقتصادی داشته باشد.
هدف این پروژه، طراحی، ساخت و آزمون نمونههای بومی سختافزار پرداخت مبتنی بر Palm است که قابلیت احراز هویت بیومتریک، ارتباط امن با پایانههای فروش (POS/Smart Terminal) و عملکرد بلادرنگ را داشته باشد. این سختافزارها باید با پروتکلهای امنیتی بانکی، استانداردهای EMV و الزامات ضدتقلب سازگار باشند.
اهداف کلان پروژه عبارتاند از:
- توسعه سختافزار اختصاصی Palm Payment شامل ماژول تصویربرداری (NIR Imaging Unit)، پردازشگر، ماژول رمزنگاری و ارتباطات
- طراحی برد (PCB) و Firmware بهینه برای ادغام با پایانههای فروش و کیوسکهای بانکی
- بهینهسازی انرژی، سرعت تشخیص و پایداری در شرایط نوری و دمایی مختلف
- توسعه نمونه صنعتی قابل تولید انبوه و اخذ گواهیهای امنیتی (Hardware Security Certification)
- بومیسازی زنجیره تأمین و کاهش وابستگی به ماژولهای خارجی
چالشهای فنی و تخصصی پروژه
- طراحی ماژول تصویربرداری دقیق (NIR Sensor Module): انتخاب حسگر مادونقرمز (Near Infrared) با حساسیت بالا، طراحی سیستم اپتیکی برای ثبت الگوهای Palm Vein و Palmprint بدون تماس، و مدیریت تداخل نور محیط.
- پردازنده و شتابدهنده سختافزاری: انتخاب SoC یا MCU با پشتیبانی از الگوریتمهای بیومتریک، پیادهسازی DSP/AI Accelerator برای انجام عملیات تطبیق در کمتر از 300 میلیثانیه و مصرف انرژی پایین.
- ماژول امنیت سختافزاری (HSM / Secure Element): طراحی ماژول رمزنگاری برای حفاظت از دادههای بیومتریک، تولید کلید امن، و تضمین عدم استخراج قالب Palm از دستگاه.
- طراحی مدار و Firmware بهینه: طراحی مدار قدرت، سیستم حرارتی، Firmware Real-time برای کنترل سنسور، مدیریت داده، و ارتباط با POS از طریق USB / RS232 / BLE.
- تطبیق با استانداردهای پرداخت: انطباق کامل با پروتکلهای پرداخت بانکی (EMV Level 1/2)، الزامات امنیتی شاپرک، و قابلیت اتصال به سوئیچهای بانکی از طریق SDK اختصاصی.
- طراحی صنعتی و مکانیکی: توسعه بدنه مقاوم با طراحی ارگونومیک و زاویه مناسب تشخیص کف دست، مقاومت در برابر رطوبت و آلودگی محیطی (IP54 یا بالاتر).
- تستهای امنیتی و عملکردی: ارزیابی FAR/FRR، دقت تشخیص، تابآوری در برابر حملات ارائهای (Spoofing)، و پایداری در طول عمر عملیاتی دستگاه.
- توسعه پایگاه تست و کالیبراسیون سختافزار: ایجاد خط تست و نرمافزار کالیبراسیون برای کنترل کیفیت در تولید انبوه.
فازهای عملیاتی پیشنهادی:
- فاز ۱: طراحی مفهومی و تحلیل نیازمندیهای فنی (سنسور، ماژول امنیت، طراحی صنعتی)
- فاز ۲: طراحی شماتیک، ساخت PCB اولیه و تست عملکرد الکترونیکی
- فاز ۳: توسعه Firmware، درایور و ارتباط SDK با پایانه فروش
- فاز ۴: طراحی و ساخت نمونه صنعتی با پوشش مکانیکی، اپتیکی و امنیتی کامل
- فاز ۵: آزمون میدانی، بهینهسازی و آمادهسازی برای تولید انبوه
نوآوری محصول نسبت به محصولات مشابه در کشور/شرکت
- اولین سختافزار بومی Palm Payment در ایران: طراحی و ساخت ماژول تشخیص کف دست مبتنی بر NIR Imaging با قابلیت اتصال مستقیم به شبکه پرداخت داخلی.
- پردازشگر داخلی بیومتریک (On-Device AI): تطبیق الگوی Palm بدون ارسال داده خام به سرور؛ حفظ حریم خصوصی و کاهش تأخیر.
- ماژول رمزنگاری سختافزاری: استفاده از Secure Element برای جلوگیری از نشت دادههای بیومتریک و جعل تراکنش.
- طراحی صنعتی قابل تولید: دستگاه ماژولار، کممصرف و مقرونبهصرفه با قابلیت استفاده در پایانههای فروش، گیتها و کیوسکها.
- ادغامپذیری باز (Open SDK): ارائه SDK برای فینتکها، اپراتورها و شرکتهای پرداخت جهت توسعه خدمات مبتنی بر Palm Payment.
- بومیسازی زنجیره تأمین: طراحی داخلی تمامی اجزای کلیدی شامل Firmware، مدار، بدنه و الگوریتمها جهت استقلال کامل از تجهیزات وارداتی.
مقیاس پروژه
مقیاس فنی: پروژه در فاز اول با طراحی نمونه اولیه در مقیاس آزمایشگاهی آغاز میشود، سپس در قالب پایلوت با چند پذیرنده بزرگ (POS شبکه پرداخت یا کیوسک بانکی) تست میشود و در مرحله سوم به تولید صنعتی در مقیاس هزاران واحد میرسد.
مقیاس اقتصادی: کاهش وابستگی به سختافزار خارجی، افزایش امنیت شبکه پرداخت، ایجاد فرصت اشتغال در حوزه طراحی سختافزار و الکترونیک، و توسعه خط تولید داخلی دستگاههای پرداخت بیومتریک.
کاربران نهایی:
- شرکتهای پرداخت (PSP) و شبکه شاپرک
- بانکها، فروشگاههای بزرگ و سازمانهای خدماتی
- مراکز احراز هویت حضوری (مانند دفاتر خدمات دولت یا کیوسکهای شهری)
- تولیدکنندگان تجهیزات پرداخت و فینتکها
تأثیر کلان:
- ارتقای سطح امنیت پرداختهای حضوری در کشور
- کاهش تقلب و جعل هویت در تراکنشهای بانکی
- تسریع تجربه کاربری و حذف نیاز به کارت یا رمز
- ایجاد زیرساخت بومی در فناوری بیومتریک پرداخت و صادرات محصول در منطقه
جمعبندی فازبندی پیشنهادی پروژه
فاز | عنوان فاز | خروجی کلیدی | نوع فعالیت |
۱ | طراحی مفهومی و تحلیل نیازمندیها | مستند طراحی مفهومی، انتخاب سنسور و الزامات فنی | Research |
۲ | طراحی شماتیک و ساخت PCB اولیه | نمونه برد و نقشه فنی مدار الکترونیکی | Design |
۳ | توسعه Firmware و SDK ارتباطی | نرمافزار دستگاه، پروتکل ارتباط با POS و درایور سیستم | Development |
۴ | طراحی صنعتی و ساخت نمونه کامل | نمونه صنعتی با بدنه و اپتیک نهایی | Engineering |
۵ | آزمون، کالیبراسیون و پایلوت میدانی | گزارش عملکرد، گواهی امنیتی و برنامه تولید انبوه | Validation |
ملاحظات چارچوب پروپوزال ارسالی:
نگاه ماژولار و فازبندی:
به توجه به نوع تامین مالی پروژه که مبتنی بر اعتبار مالیاتی بانک مرکزی که عطف به تفاهم نامه بانک مرکزی و معاونت علمی ریاست جمهوری است، پروپوزال تهیه شده باید ساختار فازبندی شده و ماژولار داشته باشد و برای بازه زمانی یک ساله طراحی شده باشد و از سوی دیگر خروجی های هر فاز یا ماژول قابل اندازه گیری و بررسی باشد. از این رو ساختار فازبندی پیشنهادی در RFP موجود ارائه شده است با توجه به دانش و تجربه شرکت ارسال کننده پروپوزال، قابلیت بهبود و اصلاح دارد.
نگاه مالی مبتنی بر تحقیق و توسعه:
باتوجه به ماهیت R&D این پروژه و اهمیت سهم تحقیق برای نوآوری نسبت به راهکارهای موجود در بازار یا نمونه های بین المللی، باید بیش از 40 درصد ارزش پروژه باید برای مصارف مربوط به تحقیقات مورد نیاز برای توسعه محصول باشد. میزان سطح نوآوری و بخشی از محصول / پروژه که نسبت به راهکارهای حال حاضر نوآورانه است، تصریح و شفاف شود.
سرفصل هزینه کرد موردپذیرش:
باتوجه به نوع تامین مالی پروژه، باید محل مصرف منابع تامین شده عطف به آیین نامه های معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری برای پروژه های R&D در موضوعات ذیل باشد:
- تهیه و اجاره فضای کار اختصاصی تحقیق و توسعه: هزینه اجاره فضای تحقیق و توسعه با اولویت استقرار در زیست بوم نوآوری متناسب با پروژه تحقیق و توسعه
- ماشین آلات و تجهیزات: معادل استهلاک سالیانه ماشین آلات و تجهیزات در صورتی که نصب و راه اندازی شده باشد.
- نیروی انسانی : معادل حقوق و مزایای مندرج در لیست بیمه تامین اجتماعی برای نیروی انسانی مستقیم در پروژه های تحقیق و توسعه تا سقف حداکثر دستمزد مشمول کسر حق بیمه
- مواد اولیه و قطعات مصرفی : مواد اجزاء و قطعات به میزان متناسب برای تولید آزمایشی به تعداد محدود برای ساخت نمونه اولیه و به میزان به کار رفته برای ساخت واحد آزمایشی
- تاییدیه ها و استانداردها:
- هزینه آزمون ها و تست ها برای تحقیق و توسعه
- استانداردهای ویژه و اختصاصی بر روی محصولات و خدمات مرتبط با پروژه مورد نظر
- هزینه ثبت پتنت بین المللی
- همکاری فناورانه: هزینه کرد قرارداد با شرکت های دانش بنیان و فناور دانشگاه ها و مراکز پژوهشی با تایید دبیرخانه و در چارچوب سرفصل های مورد تایید هزینه کرد در پروژه های تحقیق و توسعه
در پروپوزال ارسالی، پیشنهاد کلی نسبت به ساختار هزینه اعلام گردد.
تدقیق فازهای عملیاتی و ساختار هزینه کرد پس از ارزیابی شرکت های درخواست دهنده، با مشارکت ذینفعان بانک مرکزی و ناظران پروژه در همکاری با شرکت انجام خواهد شد.